Welcome Guest! To enable all features please Login or Register.

Notification

Icon
Error

Options
Go to last post Go to first unread
User: Hai Lúa
#1 Posted : Thursday, February 25, 2010 9:29:40 AM(UTC)
I am always unsure when to use ~ and ? in Vietnamese. Also, modern Vietnamese keyboard software has this thing called "New Accent Rule" (or "Bỏ Dấu Kiểu Mới"). The following attempt to address these two issues and has links to more advanced topics for readers who's interested in learning more.

When to use ~ and when to use ?
There are exceptions but a quick rule of thumb for double-words (từ láy) is:
1. Use ~ if the other word has the ` accent (huyền) or . (nặng) accent. For example: tầm tã, lng lờ, vội vã, gọn gh.
2. Use ? if the other word has no accent (thanh ngang) or ' (sắc) accent. For example: dư d, lng lơ, nóng ny, vất vả.

To help you remember this simple rule but cover many spelling error cases, remember the following poem:
Hoàng Anh Tuấn wrote:
Chị Huyền vác nặng ngã đau
Anh Sắc không hỏi một câu được là


Where to put the accent marks?
As you might have notice, in this forum, if you checked "Bỏ dấu kiểu mới" and typed in "Thúy Nga", it will automatically convert to "Thuý Nga". Other similar cases are "Hòa Bình" and "Hoà Bình" Why??? I don't know the history of Vietnamese enough and hence not certain which way is correct. However, I know why the "new accent" created weird-looking words like the above and can say for sure that this is not caused by a bug in the Vietnamese Keyboard software used in this forum. The following rule of precedence is used in the "new way", pay attention to rule #3:
UserPostedImage


References and more advanced materials:
When to use ~ and ?
New Vietnamese Accent Rule

Edited by user Tuesday, January 18, 2011 2:59:52 PM(UTC)  | Reason: Not specified

Nợ kia dẫu có nặng nề
Em ơi nhớ trả chớ hề xin tha
Nhớ lời dặn của thầy Ba
Trả cho hết nợ, may ra có chồng
User: man64
#2 Posted : Tuesday, June 08, 2010 2:55:32 AM(UTC)
xin hoi anh tai sao khi toi copy list o phan karaoke dem ve save o note thi cac dau deu doi khac
User: Hai Lúa
#3 Posted : Tuesday, June 08, 2010 2:58:17 AM(UTC)
Trong Notepad phải lựa unicode font. Vào đổi font thành Tahoma thì được. Nếu dùng Windows cũ trước Windows XP thì botay.com.
Nợ kia dẫu có nặng nề
Em ơi nhớ trả chớ hề xin tha
Nhớ lời dặn của thầy Ba
Trả cho hết nợ, may ra có chồng
User: ALF
#4 Posted : Tuesday, June 08, 2010 3:26:40 AM(UTC)
LOL - I can't find botay.com [biggrin] - your new site? [cursing] [flapper]
“Một trà, một rượu, một đàn bà
Ba cái lăng nhăng nó quấy ta
Chừa được thứ nào hay thứ nấy
Hoạ chăng chừa rượu với chừa trà.”

===
Tú Xương
User: Ba Chéo
#5 Posted : Friday, July 18, 2014 12:21:25 PM(UTC)
Luật dấu ~ dấu ? đơn giản :

A. LUẬT BẰNG TRẮC

Qui luật bằng trắc phải được hiểu theo ba qui ước sau.

1. Luật lập láy

Danh từ lập láy tức là một chữ có nghĩa nhưng chữ ghép đi theo chữ kia không có nghĩa gì cả.

Thí dụ: vui vẻ, chữ vui có nghĩa mà chữ vẻ lại không nghĩa, chữ mạnh mẽ, chữ mạnh có nghĩa nhưng chữ mẽ lại không hề mang một ý nghĩa nào hết, hoặc chữ lặng lẽ, vẻ vang...

2. Luật trắc

Không dấu và dấu sắc đi theo với danh từ lập láy thì chữ đó viết bằng dấu hỏi (ngang sắc hỏi).

Thí dụ:

Hớn hở: chữ hớn có dấu sắc, thì chữ hở phải là dấu hỏi.

Vui vẻ: chữ vui không dấu, thì chữ vẻ đương nhiên phải dấu hỏi.

Hỏi han: chữ han không dấu, như thế chữ hỏi phải có dấu hỏi.

Vớ vẩn: chữ vớ là dấu sắc thì chữ vẩn phải có dấu hỏi.
Tương tự như mắng mỏ, ngớ ngẩn, hở hang,...

3. Luật bằng

Dấu huyền và dấu nặng đi theo một danh từ lập láy thì được viết bằng dấu ngã (huyền nặng ngã).

Thí dụ:

Sẵn sàng: chữ sàng có dấu huyền thì chữ sẵn phải là dấu ngã.

Ngỡ ngàng: chữ ngàng với dấu huyền thì chữ ngỡ phải để dấu ngã.

Mạnh mẽ: chữ mãnh có dấu nặng, do đó chữ mẽ phải viết dấu ngã.

Tương tự như các trường hợp lặng lẽ, vững vàng,...

B. CHỮ HÁN VIỆT

Văn chương Việt Nam sử dụng rất nhiều từ Hán Việt, chúng ta hay quen dùng hằng ngày nên cứ xem như là tiếng Việt hoàn toàn. Thí dụ như các chữ thành kiến, lữ hành, lãng du, viễn xứ,... tất cả đều do chữ Hán mà ra.

Đối với chữ Hán Việt được sử dụng trong văn chương Việt Nam, luật về đánh dấu hỏi ngã được qui định như sau:

Tất cả những chữ Hán Việt nào bắt đầu bằng các chữ D, L, M, N và V đều viết bằng dấu ngã, các chữ Hán Việt khác không bắt đầu bằng năm mẫu tự này sẽ được viết bằng dấu hỏi.

Thí dụ:

Dĩ vãng: hai chữ này phải viết dấu ngã vì dĩ vãng không những là hán tự mà còn bắt đầu bằng chữ D và V.

Vĩ đại: vĩ có dấu ngã vì chữ vĩ bắt đầu với mẫu tự V.

Ngẫu nhiên: chữ ngẫu dấu ngã vì áp dụng qui luật Hán Việt nói trên.

Lẽ phải: lẽ dấu ngã vì chữ L, phải dấu hỏi vì có chữ P.

Tư tưởng: chữ tưởng phải viết dấu hỏi vì vần T đứng đầu.
Tương tự như: lữ hành, vĩnh viễn,...

Để có thể nhớ luật Hán tự dễ dàng, chúng tôi đặt một câu châm ngôn như thế này:

"Dân Là Vận Mệnh Nước"

để dễ nhớ mỗi khi muốn sử dụng qui luật Hán tự nói trên.

CÁC QUI ƯỚC KHÁC

1. Trạng từ (adverb)

Các chữ về trạng từ thường viết bằng dấu ngã.

Thí dụ:

Thôi thế cũng được.Trạng từ cũng viết với dấu ngã.

Xin anh đừng trách em nữa. Trạng từ nữa viết với dấu ngã.

Chắc anh đã mệt lắm rồi. Trạng từ đã viết với dấu ngã.

2. Tên họ cá nhân và quốc gia

Các họ của mỗi người và tên của một quốc gia thường được viết bằng dấu ngã.
Thí dụ:

Đỗ đình Tuân, Lữ đình Thông, Nguyễn ngọc Yến...

Các chữ Đỗ, Lữ, Nguyễn đều viết bằng dấu ngã vì đây là danh xưng họ hàng.

Nước Mỹ, A phú Hãn,...

Các chữ Mỹ và Hãn phải viết bằng dấu ngã vì đây là tên của một quốc gia.

3. Thừa trừ

Một qui ước thừa trừ ta có thể dùng là đoán nghĩa để áp dụng theo luật lập láy và bằng trắc nói trên.

Thí dụ:

Anh bỏ em đi lẻ một mình. Chữ lẻ viết dấu hỏi vì từ chữ lẻ loi mà ra, chữ loi không dấu nên chữ lẻ viết với dấu hỏi.

Anh này trông thật khỏe mạnh, chữ khỏe ở đây có dấu hỏi vì do từ khỏe khoắn mà ra, khoắn dấu sắc thì khỏe phải dấu hỏi.

Cao Chánh Cương

Edited by user Friday, July 18, 2014 12:26:28 PM(UTC)  | Reason: Not specified

Đứng núi này trông núi nọ.
Lọ mọ trèo lên, rên xong tụt xuống.


User: KDDo
#6 Posted : Friday, July 18, 2014 2:11:19 PM(UTC)
[thumbup] [thumbup] [thumbup]

Bookmarks trang này !!!
... u
Users browsing this topic
Guest (3)
Forum Jump  
You cannot post new topics in this forum.
You cannot reply to topics in this forum.
You cannot delete your posts in this forum.
You cannot edit your posts in this forum.
You cannot create polls in this forum.
You cannot vote in polls in this forum.


Powered by YAF. Customized for TKaraoke. Privacy Notice